unia europejskawysoki kontrast A A A
  • popc

    popc

    Projekt

    www.muzeach

  • Rellikty

    Rellikty

    Relikty średniowiecznej drewnianej zabudowy wzgórza zamkowego w Lublinie – badania interdyscyplinarne i konserwacja

    Dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z programu: „Ochrona zabytków archeologicznych” na lata 2019-2020 

  • Kresy

    Kresy

    Z Kresów ocalone:

    zbiórka pamiątek i opowieści kresowych

Konserwacja drewna archeologicznego

Wersja do druku Poleć znajomemu

Jednym z najważniejszych tegorocznych zadań realizowanych w ramach dwuletniego projektu: "Relikty średniowiecznej drewnianej zabudowy wzgórza zamkowego w Lublinie –badania interdyscyplinarne i konserwacja" jest kompleksowa konserwacja drewna pochodzącego z badań i nadzorów archeologicznych prowadzonych na terenie wzgórza zamkowego w latach 2005-2008. Ponad sto różnej wielkości fragmentów konstrukcji drewnianych zostało wczesną wiosną przetransportowanych z muzealnego magazynu do Warszawy, do specjalistycznej pracowni konserwatorskiej. Ich konserwacja potrwa do listopada.

Prace przygotowawcze, suszenie
Zinwentaryzowane relikty drewna zostały luźno ułożone w przewiewnym, suchym miejscu pod zadaszeniem, odseparowane od podłoża. Sposób ułożenia drewna oraz warunki składowania zostały tak dobrane, aby postępował proces łagodnego, naturalnego wysychania, aż do osiągnięcia wilgotności poniżej 20%, czyli do poziomu niezbędnego dla przeprowadzenia skutecznej impregnacji z jednoczesną konsolidacją osłabionej struktury starego drewna.

Impregnacja
Po starannym, precyzyjnym, ręcznym oczyszczeniu powierzchni elementów drewnianych z zanieczyszczeń (częściowo z wykorzystaniem sprężonego powietrza), są one kolejno poddawane impregnacji przy użyciu specjalnej substancji otwartej na dyfuzję pary wodnej o potwierdzonych doświadczalnie właściwościach penetracyjnych, czyli głęboko wnikającej w strukturę drewna. Proces nanoszenia jest wykonywany ręcznie przy użyciu pędzla, co pozwala na dozowanie odpowiedniej ilości substancji w zależności od stanu danego elementu z uwzględnieniem końcowego efektu wizualnego. Ilość impregnatu musi być na tyle duża, aby skutecznie zabezpieczyć i skonsolidować drewno a z drugiej strony nie przesadzona, aby nie nabrało sztucznego, „plastikowego” wyglądu.

Po przesyceniu środkiem impregnującym elementy są układane na kilkanaście godzin w dobrze przewiewnym miejscu celem wyschnięcia tj. odparowania resztek rozpuszczalników i usieciowania impregnatu, czego efektem będzie znaczące zwiększenie wytrzymałości drewna. Stopień tego wzmocnienia był oceniany w niezależnych badaniach laboratoryjnych w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na próbkach pozyskanych ze średniowiecznych destruktów. Sam proces impregnacji nie jest łatwy z uwagi na silną emisję wgryzającego się zapachu rozpuszczalników. Wymaga to zastosowania zabezpieczeń podczas wykonywania prac (rękawice i odzież ochronna, respiratory, folie izolujące od podłoża). Przypomina to trochę działanie grupy techników kryminalnych. Szczęśliwie w tym przypadku chodzi o uratowanie dawnych świadków historii.

Tekst i zdjęcia: P. Kozakiewicz

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.